Tim Colman | Friday 30 Jan 2026, 12:11

Opruimen en gamen tegelijk? Dat kan met Once Upon A Katamari!

Gespeeld op Xbox Series X. 

Once Upon a Katamari is de eerste volledig nieuwe Katamari in 14 jaar Het uitgangspunt is heerlijk vertrouwd: de King of All Cosmos en zijn familie blunderen het universum aan flarden, jij – als kleine Prince – moet met je katamari door allerlei tijdperken rollen om de sterrenhemel terug op te bouwen.

In de praktijk betekent dat weer: starten als klein bolletje in een rommelige kamer, paperclips en potloden opzuigen, langzaam doorgroeien naar fietsen, auto’s, gebouwen en uiteindelijk complete stadsdelen, dierenhordes en natuurverschijnselen. De kern is extreem simpel, maar de manier waarop elk level objectdichtheid, obstakels, hoogteverschillen en tijdslimiet uitbalanceert, geeft het spel een bijna arcadeklassiek ritme dat je telkens “nog eentje” wil laten spelen.

Van Jurassic tot Edo

De structuur is opgedeeld in “eras”: periodes zoals de Jurassic, de IJstijd, historisch Japan (Edo) en andere historische settings vormen hubs waarin NPC’s je om hulp smeken met hun eigen rommelprobleem. Zij geven korte verhaaltjes en doelstellingen (“maak een katamari van X meter”, “verzamel zoveel mogelijk van type Y”), waarna de King er zijn veel te lange, maar heerlijk idiote commentaar bovenop gooit.

De Edo-periode is extra belangrijk omdat daar ook de Eternal stages verstopt zitten: speciale levels waar je zonder strakke tijdslimiet gewoon eindeloos kan blijven rollen, al moet je ze wel eerst vrijspelen door specifieke uitdagingen in die era af te ronden. Dit wereldkaart-systeem voelt strakker en doelgerichter dan in oudere delen, waardoor je minder verloren loopt en sneller begrijpt wat je volgende doel moet zijn.

Magneten, sonar en simpele controls

De ontwikkelaar heeft slim wat ruwe kantjes van de klassieke formule weggeveild zonder de ziel van het spel aan te tasten. Zo is er eindelijk wat aan de controls aangepast waarbij je niet per se hardcore dual-stick hoeft te rijden – ideaal voor jongere of casual spelers, of voor iedereen die gewoon minder wil worstelen met de camera.

Power-ups zoals de Magnet en de Sonar veranderen subtiel hoe je speelt: de Magnet trekt objecten binnen een kleine straal automatisch naar je bol, terwijl Sonar je helpt doelen, kronen, cousins en andere collectibles sneller te lokaliseren. In de basislevels blijf je gewoon objecten rollen, maar deze extra tools geven gevorderde spelers nieuwe manieren om routes te optimaliseren en S-ranks of specifieke challenges te halen

De King, de muziek en het algehele gekkenhuis

Humor is altijd de motor van Katamari geweest, en Once Upon a Katamari draait die knop nog wat verder open. De King van All Cosmos spamt het scherm nog altijd met gigantische tekstblokken vol onzin, liefdevolle verwijten en existentiële onzin, wat soms net té veel schermruimte inneemt maar wel consistent grappig blijft.

De soundtrack is misschien wel het sterkste wapen van de game: een mix van nieuw gecomponeerde tracks en terugkerende stijlkenmerken uit eerdere delen zorgt voor een hyperactieve audio-ervaring. Van jazzy beats en hyperactieve J-pop tot experimentele elektronische tracks: elke wereld voelt muzikaal anders, maar altijd passend bij de kleurrijke, licht delirante artstijl.

Multi Katamari Ball

Naast de klassieke levels krijg je toegang tot KatamariBall, een multiplayer-modus waarin je met drie andere spelers tegelijk probeert zoveel mogelijk objecten te verzamelen en die onder een UFO moet droppen om punten te scoren. Hoe groter je katamari, hoe meer je zelfs andere spelers van het veld kan rollen, wat de chaos naar een heerlijk competitief niveau tilt.

Je bereikt KatamariBall via het S.S. Prince-schip, dat ook dient als hub voor je collectie: voorwerpen die je hebt opgerold kun je in een galerij bekijken, je “break room” kun je aankleden en je kan cosmetische items en uitdrukkingen vrijspelen met de valuta die je overal verzamelt. Het draait allemaal om stijl en fun, niet om pay-to-win, wat perfect past bij de speelse ziel van de reeks.

De keerzijde van de kosmische medaille

Hoewel Once Upon a Katamari op Xbox technisch netjes draait en visueel opgepoetst is, brengt het geen grote grafische revolutie; het voelt meer als een erg nette current-gen versie van de bekende stijl dan als een volledig nieuw visueel tijdperk. De charme zit vooral in het design en de absurditeit van wat er op je scherm gebeurt, niet in hyperrealistische details.

Wat je misschien wél gaat voelen, is dat het spel af en toe teveel de rem intrapt: levelovergangen, cutscenes en lange tussenstukjes met dialoog onderbreken je flow, zeker als je eigenlijk gewoon nog drie extra runs wil doen in hetzelfde level. Voor completionists kunnen kronen en sommige verborgen doelen ook frustrerend zijn, omdat ze erg precies verstopte objecten en perfecte routes vereisen; leuk voor de die-hards, vermoeiend als je vooral relaxed wil rollen.